was een maand in Estland in de herfst van 2004


– In woonhuizen wordt er van je verwacht dat de schoenen uitgedaan worden bij binnenkomst
– De meeste ramen van huizen en gebouwen bestaan uit twee ramen met zo'n 15 cm tussenruimte. Beiden kunnen onafhankelijk van elkaar open en dicht gezet worden
– De nationale geschiedenis wordt gedomineerd door verschillende overheersers en overheersingen. (Talinn betekent 'Deense stad')
– Er zijn veel café's en locaties die (gratis) airport signaal hebben voor computers. Op sommige plekken bestaat daardoor een concentratie van mensen met laptop
– Café's en restaurants zijn over het algemeen niet ouder dan 13 jaar. Na het einde van de Russische overheersing is alles verbouwd of opgebouwd
– Er zijn nauwelijks of geen plekken die 'retro' zijn of verkopen, refererend aan bijvoorbeeld de jaren 50 (immers één van de zwartste tijden voor Estland)
– Bussen rijden op electriciteit
– Taxi's hier zijn véél goedkoper dan de prijzen van de Amsterdamse collega's
– Er is ruimte in de stad (onverwachte grasvelden die niet gepland lijken), behalve in het historische centrum
– Sommige buurten hebben houten huizen
– De herfst heeft meer kleuren
– Mensen begroeten elkaar ('Tere!'), maar ik hoor ze zelden afscheid nemen
– Sigarettenverpakkingen hebben geen (grote) waarschuwingslabels op de pakjes
– Melk wordt in rode pakken verkocht
– In een hotel ga ik naar de sauna. Het kost 500 Estse kronen voor een uur, "dat is inclusief 6 bier" zegt de hotelbeambte
– Mensen zeggen geen gedag, ook niet in het Engels, ook niet aan de telefoon (waardoor ik soms 'Bye'-zeggend achterblijf aan een telefoon met zoemende tonen)
– Mobiele telefoonnummers beginnen niet met een 0
– Op de academie zijn er geen verschillende mannen- en vrouwen-wc's, in het restaurant waar ik 's morgens ontbijt ook niet. Als er in het café waar we wat drinken ook geen gescheiden wc's zijn vraag ik of dat gangbaar is in Estland, maar "nee, het is een uitzondering" luidt het antwoord...
– Vaak zijn wc's veel groter, bijna een kamer van 2 x 2 meter, inclusief fonteintje
– De kantine van de academie heeft verschillende glazen en lepels; het is een verzameling oude spullen, in plaats van een nieuwe stapel van hetzelfde
– Estse mannen zijn galanter dan Nederlandse mannen: deuren worden opengedaan, ik krijg zelden de gelegenheid mijn eigen jas aan te trekken en ik moet mijn best doen om rekeningen in café's te betalen
– Deuren hebben een vreemd soort hendel die het midden houdt tussen een wc-deurslot en een standaard deurklink
– De kranen hebben niet twee draaiknoppen – één voor koud en één voor warm – maar zijn altijd een 'hendel' die naar boven en naar beneden bewegend het water harder en zachter laat stromen, en van links naar rechts bewegend de temperatuur bepaald. Deze kranen zijn er in Nederland ook, maar in Tallinn vormen ze de overheersende standaard
– Veel mensen eten hier havermoutpap als ontbijt, ook in cafe's of tussen de middag in de schoolkantine. Het wordt geserveerd met een klontje boter of met een schep jam
– Er zijn nauwelijks gekleurde buitenlanders te zien. Wel zijn er veel Russen - ongeveer 30% van de bevolking is Russisch - en soms een Fin
– Bijna iedereen kan Russisch spreken
– De taxichauffeurs spreken soms beter Engels dan Ests als ze van Russische komaf zijn
– Hoewel het buiten koud is en mensen vaak met sjalen, mutsen en handschoenen lopen, schromen ze niet om alleen t-schirts te dragen als ze binnen zijn
– Taxi's hebben achterin geen gordels
– De maximumsnelheid op doorgaande route's is 90 km per uur
– Er is geen standaard tijd om te gaan eten
– Zeker de helft van de vrijstaande huizen heeft een eigen sauna
– De meeste publieke sauna's hebben een publieke sauna voor manenn, één voor vrouwen of je kunt een privé-sauna huren
– De drukkerij die de 'subjectieve atlas' drukt is opgericht in 1996. Zelfs de PMS waaiers komen uit dat jaar
– Na het pinnen geeft de automaat eerst het geld, daarna pas het pasje. In Nederland is de volgorde omgekeerd
– Bomen doen veel langer over de herfst (ze dragen langer geel, oranje en bruin blad)
– In dorpen zijn nog veel onverharde wegen
– Er zijn over het algemeen minder geparkeerde auto's op straat in vergelijking met Amsterdam
– Mensen zoenen elkaar nauwelijks, op het moment dat men in Nederland drie zoenen zou geven volstaat in Estland een "hallo"
– Bij een warmer afscheid geven mensen elkaar een knuffel of omhelzing, ook zonder zoen. Alleen geliefden zoenen elkaar