Nieuwe symbolen voor Nederland
de Vleeshal, Middelburg, 2005

Tentoonstelling za. 24 september t/m 27 november 2005
Publiek gesprek za. 24 september 2005, 15.00-17.00
Publicatie verkrijgbaar vanaf 26 september 2005

MIDDELBURG 9 SEPTEMBER 2005 — Nederland is zoekende. Van een gedeeld idee over een gezamenlijke toekomst is al lang geen sprake meer. De invloed van globalisering, van andere culturen en religies en een reeks van aanslagen, doet verlangen naar symbolen die uitdrukking geven aan wat ons bindt. Tot op heden beperkte de discussie hierover zich hoofdzakelijk tot politieke en religieuze kringen. Hoog tijd dat ook het culturele veld zich uitspreekt. De kunsten hebben van nature een bijzonder talent om gemis en verlangen zichtbaar te maken. Maar zijn zij ook in staat de leegte op te vullen? Vraagt deze tijd om het overwinnen van onze weerzin tegen symbolen? Kan de kunst symbolen ontwikkelen die uitdrukking geven aan gedeelde waarden? En welke waarden zijn dat dan? Is de kunst vandaag in staat een nieuw toekomstbeeld te formuleren?
Deze vragen staan centraal in de publicatie, de tentoonstelling en het publieke gesprek die samen de titel Nieuwe Symbolen voor Nederland dragen. Ze hebben in de eerste plaats betrekking op de maatschappelijke rol en betekenis van kunst. Daarom zijn zowel mensen uit de kunstwereld als daarbuiten uitgenodigd zich uit te spreken over de huidige morele verwarring en de uitdrukkingsmogelijkheden van de kunst.

Publicatie
Centraal in de publicatie Nieuwe symbolen voor Nederland staat een verslag van een tweetal gesprekken over de vraag of kunstenaars de taak hebben symbolen te maken, en welke waarden deze symbolen dan zouden moeten uitdrukken. Zowel de onderstaande auteurs, als de kunstenaars die voor de tentoonstelling Nieuwe Symbolen voor Nederland zijn uitgenodigd, namen aan deze gesprekken deel. Bij deze gesprekken zijn essays met verschillende invalshoeken gebundeld. Bregtje van der Haak (documentairemaker) hekelt het onvermogen van verschillende traditionele instituties en de politiek om het waardebesef van de moderne burger serieus te nemen en een praktisch of ideologisch kader te geven. Ze pleit voor concrete beelden en verhalen die recht doen aan de complexiteit van een mensenleven. Chris Keulemans (schrijver) beschrijft in zijn bijdrage waarom het moeilijk is om de vraag naar nieuwe symbolen voor Nederland te beantwoorden. Hij vraagt zich af of het geen tijd wordt dat de kunst over het dogma van de autonomie heenstapt. Een eerder verschenen artikel van Anna Tilroe (kunstcritica), over het vandaag gevoelde grote gemis en de taak hierin voor de kunst, is vanwege haar belang voor dit project opnieuw opgenomen. Cor Wagenaar (historicus) beschrijft en analyseert het verval van het publieke domein en wat hij noemt: de ver-DDR-ing van Nederland. Rutger Wolfson (tentoonstellingsmaker) gaat in op de angst voor morele kitsch en de maatschappelijke verantwoordelijkheid van kunst.
De bundel Nieuwe symbolen voor Nederland is mede mogelijk gemaakt door de Mondriaan Stichting en is vanaf 26 september in de boekhandel verkrijgbaar, samenstelling

Rutger Wolfson, vormgeving Annelys de Vet, (ISBN 90-808185-9-3, € 10). U kunt ook rechtstreeks bij de uitgever bestellen of een recensie-exemplaar aanvragen bij: Valiz boekprojecten: 020 6764144, astrid@valiz.nl.

Tentoonstelling
Mensen uit diverse beeldende tradities zijn gevraagd om voor een tentoonstelling in De Vleeshal in Middelburg nieuwe symbolen voor Nederland te maken. In een indrukwekkende performance tijdens de opening van de tentoonstelling koelt Ahmed Aynan (beeldend kunstenaar) zijn woede over de eenzijdige berichtgeving over moslims in de Nederlandse media. In zijn tentoonstellingsontwerp benadrukt Alex van de Beld/Onix (architect) het belang van ruimte in een wereld die door nieuwe technologieën zowel kleiner als platter geworden lijkt te zijn. Peter Delpeut (filmmaker) kijkt met zijn project Memory Lane jaloers naar de Engelse traditie om geliefden te herdenken. Jos de Putter (filmmaker) ontleedt aan de hand van fragmenten van zijn films het begrip ‘eerbiedwaardigheid’. Marjolein Rothman (beeldend kunstenaar) maakt in haar bijdrage tegelijk het streven naar, als haar wantrouwen tegenover gedeelde symbolen zichtbaar. Met een serie tekstbeelden in de openbare ruimte en in de tentoonstelling zal Annelys de Vet (ontwerper) de waarden die in het project Nieuwe Symbolen voor Nederland zijn geformuleerd op een heel directe manier communiceren.

De opening van de tentoonstelling Nieuwe Symbolen voor Nederland is 24 september 2005, van 17.00 tot 19.00 uur in De Vleeshal in Middelburg. U bent van harte uitgenodigd. De tentoonstelling loopt tot en met 27 november 2005. Adres: Markt 1, Middelburg.

Publiek gesprek
Voorafgaand aan de opening van de tentoonstelling is er een publiek gesprek onder leiding van Felix Rottenberg (programmamaker en oud-voorzitter PvdA). Rottenberg zal de auteurs van de publicatie Nieuwe Symbolen voor Nederland ondervragen en het verband verkennen tussen hun bijdragen en de huidige ideologische leemte in de politiek. Behalve de auteurs nemen ook vooraanstaande denkers uit sociaal-democratische en christen-democratische kringen deel aan het gesprek, waaronder Arie van der Zwan (voormalig topman van Vendex KBB en auteur van ondermeer De uitdaging van het populisme).

Het publieke gesprek is voorafgaand aan de opening op 24 september aanstaande, van 15.00 tot 17.00 uur in de Burgerzaal van het voormalige stadhuis van Middelburg (boven De Vleeshal). Reserveren is noodzakelijk: 0118 652200, of office@vleeshal.nl.

Meer informatie
Voor meer informatie over het project Nieuwe Symbolen voor Nederland kunt u contact opnemen met De Vleeshal: 0118 652200, office@vleeshal.nl.

Nieuwe symbolen voor Nederland is een project van Ahmed Ayan, Alex van de Beld, Peter Delpeut, Bregtje van der Haak, Chris Keulemans, Jos de Putter, Marjolein Rothman, Anna Tilroe, Annelys de Vet, Cor Wagenaar en Rutger Wolfsen in opdracht van de Vleeshal. Meer Nieuwe symbolen voor Nederland op www.vleeshal.nl